Definicje terminów finansowych

Aneks - każda zmiana umowy kredytowej wymaga dokumentu w postaci aneksu. Będziemy potrzebowali aneksu jeśli będziemy przewalutowywać kredyt lub gdy zmianie ulegną zasady naliczania wysokości kredytu.

Aprecjacja pieniądza - wzrost kursu waluty krajowej względem walut zagranicznych. Oznacza zwiększenie się siły nabywczej pieniądza krajowego, czyli- dla spłacających kredyt walutowy - np. we frankach szwajcarskich, dolarach lub euro - niższą ratę. Odwrotnością aprecjacji jest - > deprecjacja pieniądza.

Aval - to poręczenie wekslowe - jest to zobowiązanie złożone na wekslu, w którym zobowiązujemy się do zapłaty długu wekslowego osoby za którą poręczamy, w przypadku gdy ona nie zapłaci. Jeżeli na wekslu nie jest wyszczególnione za kogo poręczamy to przyjmuje się, że poręczamy za wystawcę.

Bank hipoteczny - bank wyspecjalizowany w udzielaniu kredytów hipotecznych na cele budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego. Środki na finansowanie swojej działalności pozyskuje głównie z emisji hipotecznych listów zastawnych, ale także poprzez przyjmowane lokaty terminowe, emisję obligacji i zaciągane kredyty. Banki hipoteczne prowadzą tzw. Rejestry pokrycia, w których wykazują przyjęte zabezpieczenia na nieruchomościach - w razie bankructwa banku stąd mają być spłacani posiadacze listów zastawnych.

BIK - skrót od nazwy Biuro Informacji Kredytowej. Prowadzi ono system informacji kredytowej, czyli danych o wszystkich zaciągniętych kredytach. Negatywna opinia BIK-u na temat potencjalnego kredytobiorcy jest dla banku podstawą do wydania odmownej decyzji kredytowej.

Blokadę środków na rachunku bankowym ustanawia posiadacz rachunku w celu zabezpieczenia wierzytelności banku (np. kredytu), jednocześnie udzielając bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa do pobierania z rachunku całej zablokowanej kwoty lub jej części w razie nieuregulowania w terminie zobowiązań wobec niego. Blokadę można ustanowić na środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach: oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub na lokatach terminowych.

Cesja - przelew praw z tytułu ubezpieczenia nieruchomości będącej zabezpieczeniem kredytu hipotecznego to umowa zawarta między bankiem a kredytobiorcą. Na mocy takiej umowy kredytobiorca przenosi wierzytelności wobec swojego dłużnika (czyli towarzystwa ubezpieczeniowego) na rzecz banku, jako zabezpieczenie swojego zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu.

Decyzja kredytowa - po złożeniu wniosku oczekujesz na decyzję kredytową. Oprócz proponowanych przez bank parametrów cenowych (m.in. oprocentowanie, prowizja) będzie ona zawierać warunki podpisania umowy kredytowej, wypłaty kredytu ale również do spełnienia po wypłacie. Mają one charakter zwykle standardowy dla danego typu kredytu i możesz o nie zapytać wcześniej swojego doradcę. Pamiętaj, że decyzja kredytowa nie jest równoznaczna z umową i może się zmienić jeszcze przed jej podpisaniem (np. z uwagi na nowo dostarczone dokumenty, których treść odbiega o danych zawartych we wniosku kredytowym). Oznacza to dla Ciebie również możliwość negocjowania proponowanych przez bank warunków cenowych, szczególnie jeżeli odbiegają od wcześniej ustalonych.

Deprecjacja pieniądza - zjawisko obniżenia się ( z reguły w wyniku inflacji) siły nabywczej pieniądza. Na rynku międzynarodowym deprecjacja przejawia się obniżeniem kursu danej waluty w stosunku do innych walut (w praktyce oznacza to, że raty kredytów zaciągniętych w walutach obcych rosną).

Dostępność kredytu - okres zdefiniowany w umowie kredytowej w którym kredytobiorca może skorzystać z przyznanego mu kredytu. Okres dostępności rozpoczyna się zawsze postawieniem klientowi środków do jego dyspozycji, a kończy albo w momencie wypłacenia przez klienta ostatnie transzy kredytu albo po upływie terminu przewidzianego umową.

Developer - firma zajmująca się inwestycjami budowlanymi.

EURIBOR (ang. Euro Interbank Offered Rate) - stopa procentowa kredytów w strefie euro oferowanych przez jeden bank innemu bankowi. Jest to średnie notowanie z 57 największych banków strefy euro - ustalane przez FBE - Federation Bancaire de L'Union Europeenne w Brukseli.

Hipoteka - wpisywane do księgi wieczystej ograniczone prawo rzeczowe dające wierzycielowi (bankowi) zabezpieczenie na nieruchomości. Pozwala ono dochodzić zaspokojenia wierzytelności z nieruchomości, niezależnie od tego, czyją stanie się ona własnością. Dlatego warto sprawdzić, czy kupowana nieruchomość nie jest obciążona hipoteką. Hipoteka zabezpiecza wierzytelności pieniężne i może być wyrażona jedynie w oznaczonej sumie pieniędzy. Może obciążać nieruchomość, a także niektóre zbywalne prawa rzeczowe jak np. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, użytkowanie wieczyste czy prawo do domu jednorodzinnego. Wygaśnięcie wierzytelności powoduje wygaśnięcie hipoteki. Banki z reguły wymagają wpisania do księgi wieczystej dwóch hipotek: zwykłej czyli umownej - w wysokości pożyczonego kapitału oraz kaucyjnej - w wysokości np. 50% kapitału na zabezpieczenie spłaty odsetek.
Dodatkowo zaspokojenie to ma pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

Hipoteka kaucyjna - część banków decyduje się tylko na hipotekę kaucyjną np. w wysokości 150 lub 200% kwoty kredytu. Stosuje się ją do kredytów walutowych. To rodzaj hipoteki do zabezpieczenia długu o niesprecyzowanej wysokości (stosuje się ją często do zabezpieczenia spłaty odsetek).

Kapitał - kwota kredytu udzielonego przez bank. Na podstawie wysokości kwoty pożyczonego kapitału bank nalicza odsetki.

Karencja - przesunięcie w czasie rozpoczęcia spłaty kredytu. Czas w którym kredytobiorca jest zwolniony z obowiązku spłaty bankowi pożyczonego kapitału (np. do zakończenia inwestycji kredytobiorca spłaca tylko odsetki od kredytu). Karencja nie likwiduje obciążeń finansowych tylko przesuwa je w czasie.

Kompletowanie dokumentów - wiesz już w jakim banku/bankach chcesz złożyć wniosek. Potrzebujesz jednak w tym celu szeregu dokumentów. Dotyczą one z jednej strony osób przystępujących do kredytu (przede wszystkim chodzi o dokumenty wskazujące na wysokość dochodów), z drugiej natomiast celu kredytowania (np. konsolidowanych zobowiązań) oraz zabezpieczenia kredytu (najczęściej nabywanej nieruchomości). 

Zgromadzenie wymaganej przez bank dokumentacji może być uciążliwe i czasochłonne. W praktyce jej kompletność skraca jednak czas podjęcia decyzji kredytowej. Co więcej, brak pewnych dokumentów może skutkować wydłużeniem okresu pomiędzy zapadnięciem decyzji kredytowej i podpisaniem umowy, a także terminem wypłaty kredytu.

Kredyt budowlany - inaczej mieszkaniowy. Rodzaj długoterminowego kredytu, zwykle zabezpieczonego hipoteką i przeznaczonego na sfinansowanie inwestycji mieszkaniowej (np. budowę domu, remont, rozbudowę, przebudowę, nadbudowę, kupni i remont mieszkania). Procedura oceny zdolności kredytowej przy przyznaniu kredytów budowlanych opiera się na dwóch zasadniczych kryteriach: zdolności kredytowej do spłaty zadłużenia, współczynniku (LTV) wysokości zadłużenia do wartości nieruchomości

Kredyt hipoteczny - kredyt bankowy, którego zabezpieczeniem jest hipoteka. Udzielany najczęściej na budowę lub zakup nieruchomości. Kredyt hipoteczny jest kredytem długoterminowym zabezpieczonym hipoteką na nieruchomości.

Kredyt konsolidacyjny - kredyt zaciągnięty na spłatę innych kredytów i pożyczek. Zamieniając wiele kredytów na jeden znacznie zmniejszają się jego koszty.

Kredyt refinansowy - kredyt zaciągnięty na spłatę innego kredytu. W wielu przypadkach opłaca się skorzystać z bardziej atrakcyjnej ofert innego banku i spłacić obecny kredyt mieszkaniowy nowy kredytem o korzystniejszych warunkach oprocentowania.

Kredyt walutowy - inaczej denominowany, indeksowany. Kredyt udzielony w walucie polskiej, przeliczonej na wybraną walutę obcą. W walucie określona jest wysokość kredytu i rat, według jej stóp procentowych ustalane jest oprocentowanie i w niej prowadzone są wszelkie obliczenia związane z kredytem. Jedynie rozliczenia między bankiem a klientem nie są prowadzone w walucie obcej. Bank wypłaca transze kredytu w złotówkach także w złotówkach klient spłaca kredyt (uwzględniając bieżący kurs danej waluty względem złotówki). Najczęściej spotykanymi walutami dla kredytów denominowanych są obecnie franki szwajcarskie, euro albo dolar amerykański. Kredyty denominowane są teraz bardzo popularne, ponieważ ich oprocentowanie jest niższe niż kredytów złotowych. Zaciągają je trzeba jednak liczyć się z ryzykiem kursowym. Polega ono, na tym, że gdy tylko wzrasta kurs waluty kredytu, rośnie także rata kredytu walutowego przeliczonego na złotówki. Oczywiście działa to również w drugą stronę - jeśli złoty się umacnia, wówczas na kredycie walutowym można sporo zarobić.

Księga wieczysta - jest to specjalny rodzaj rejestru, który przedstawia stan prawny nieruchomości, czyli pozwala autorytatywnie ustalić, komu i jakie przysługują prawa do danej nieruchomości. Księgi wieczyste są powszechne (zakłada się je i prowadzi dla każdej nieruchomości) oraz jawne (każdy ma prawo wglądu w dowolną księgę wieczystą).

LIBOR (London Interbank Offered Rate) - średnia stopa procentowa, po której największe banki rynku londyńskiego pożyczają pieniądze innym bankom. Stawka LIBOR jest podawana dla określonej waluty (np. LIBOR dolarowy, LIBOR frankowy) i w odniesieniu do standardowych okresów, np. 1 miesiąc, 3 miesiące, 6 miesięcy, 1 rok )obok stawki LIBOR banki podają stawkę LIBID - ang. London Interbank Bid Rate. Jest ona stopą procentową, według której banki są skłonne płacić za przyjmowane lokaty). Analogicznie do stawki LIBOR są stawki na innych międzybankowych rynkach pieniężnych (np. we Frankfurcie - FIBOR, w Paryżu - PIBOR, w Warszawie - WIBOR).

LTV - wskaźnik używany w bankowości do określania wysokości udzielanego kredytu. Jest to współczynnik kwoty kredytu do wartości nieruchomości. Jeśli chcemy sfinansować zakup mieszkania w całości z kredytu współczynnik ten będzie wynosił 100%.

Marża - Jest to kwota jaką pobiera bank za udzielenie kredytu i jest składnikiem oprocentowania. Marża może być podawana procentowo, w punktach bazowych lub jako mnożnik stawki bazowej (np. 1,25Xstawka LIBOR0. Wysokość marży zależy głownie od oceny ryzyka kredytowego, dokonanej przez bank.

Odsetki - środki należne bankowi z tytułu udostępnienia przez niego kapitału. Odsetki są głównym (choć nie jedynym) wyznacznikiem ceny kredytu. Wysokość odsetek wylicza się na podstawie stopy procentowej. W razie nie terminowej spłaty bankowi należą się odsetki karne - dodatkowe odsetki naliczane za każdy dzień opóźnienia w spłacie raty i liczone od raty kredytu, a nie od całości zadłużenia 9od całości naliczane są dopiero po upływie okresu wypowiedzenia umowy kredytowej). Ich wysokość wynosi na ogół od 20 do 40% w skali roku, a określana jest przez banki w różny sposób - na przykład przez zapis w umowie kredytowej, że odsetki karne są ustalone w Tabeli Opłat i Prowizji.

Oprocentowanie stałe - oprocentowanie nie zmieniane niezależnie od sytuacji rynkowej.

Oprocentowanie zmienne - oprocentowanie zmieniane w zależności od sytuacji na rynku. Bardzo często uzależnione jest od wskaźników WIBOR, LIBOR i EURIBOR.

Pożyczka hipoteczna - pożyczka zaciągana w banku na dowolny cel (niekoniecznie mieszkaniowy). Jej zabezpieczeniem jest hipoteka na nieruchomości. Pożyczki hipoteczne są udzielane na długi okres i dość nisko oprocentowane (tylko 2% więcej niż kredyty mieszkaniowe, ale zdecydowanie mniej niż kredyty konsumpcyjne).

Prolongata - wydłużenie okresu kredytowania poza termin określony w umowie. Wiąże się to ze zmianą terminu płatności oraz liczby i wysokości rat.

Promesa kredytowa - pisemna obietnica udzielenie kredytu na określonych warunkach i po spełnieniu przez kredytobiorcę wymagań formalnych, wydane przez bank po ocenie zdolności kredytowej klienta.

Prowizja -wynagrodzenie za usługi i czynności bankowe świadczone przez bank (np. za udzielenie kredytu albo za wcześniejszą spłatę kredytu) na rzecz klienta. Jej wysokość ustalana jest procentowo w stosunku do wartości kredytu albo określana w Tabeli opłat i prowizji.

Przewalutowanie - zmiana waluty, w której indeksowany jest kredyt (np. gdy zmieniamy kredyt we frankach na kredyt złotówkowy lub odwrotnie) w okresie kredytowania. Może wiązać się z koniecznością zapłaty dodatkowej prowizji bankowej. Możliwości i koszty przewalutowania określone są w umowie kredytowej.

Rata kredytowa - miesięczna płatność wymagana przez bank z tytułu spłaty kredytu. Składa się z części kapitału i naliczonych odsetek. Miesięczne raty kredytu mogą być równe lub malejące.

Raty annuitetowe (równe) - raty o stałej wielkości w czasie całego okresu spłaty kredytu.

Raty malejące - raty o malejącej wysokości (na początku płacimy więcej, z czasem część odsetkowa raty maleje). Taki typ rat wiąże się często z koniecznością posiadania większej zdolności kredytowej.

Stopa procentowa - wskaźnik przychodu jaki przysługuje bankowi z racji udostępnienia swego kapitału kredytobiorcy. Stopę procentową podaje się zwykle w stosunku półrocznym, kwartalnym lub miesięcznym.

Spread walutowy - różnica między ceną kupna a ceną sprzedaży waluty. Biorąc kredyt mieszkaniowy we frankach musimy się liczyć z tym, ze bank odbije sobie mniejsze oprocentowanie między innymi na różnicy kursowej. Bank oblicza wielkość kredytu na podstawie ceny kupna, a wielkość rat kredytu na podstawie ceny sprzedaży waluty.

Transza - wypłata części kwoty kredytu. Kredyt wypłacany jest w wielu transzach głównie w przypadku budowy nieruchomości. (Musimy się przygotować że, bank będzie wymagał dodatkowych dokumentów lub wizyt inspektorów budowlanych przed wypłatą transzy). Wypłacając kredy etapami w transzach, bank zmniejsza swoje ryzyko. Może bowiem wstrzymać wypłaty (lub nawet odmówić dalszych wypłat), kiedy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków umowy.

Ubezpieczenie kredytu - dotyczy różnych ubezpieczeń, część z nich to ubezpieczenia obowiązkowe, część - dobrowolne. Są też rozwiązania które trudno nazwać ubezpieczeniem, choć spełniają taką funkcję:
# od ognia i innych zdarzeń losowych - ubezpieczenie obowiązkowe. Prawa z tej polisy w drodze tzw. Cesji praw z ubezpieczenia są przekazywane bankowi, Jeśli z domem coś się stanie, wówczas bank odbierze to, co pożyczył, od firmy ubezpieczeniowej. Taką polisę trzeba opłacać przez cały okres spłaty kredytu.
# ubezpieczenie pomostowe - zabezpiecza interesy banku i obowiązuje do czasu, aż sąd wpisze hipotekę do księgi wieczystej. Koszty ubezpieczenia pomostowego ponosi kredytobiorca. Część banków zamiast ubezpieczenia pomostowego stosuje inne rozwiązanie - na tych kilka m-cy podwyższa oprocentowanie o 0,5 lub nawet 1,5%.
# ubezpieczenie niskiego wkładu własnego- najczęściej obowiązkowe, dotyczy osób, które kredytują całą nieruchomość bez angażowania wkładu własnego. Zwykle składka takiego ubezpieczenia naliczana jest od kwoty kredytu powyżej 80% wartości nieruchomości.
#ubezpieczenie od utraty pracy - nieobowiązkowe, banki proponują je jako opcję - czasem bonusem za to dla klienta jest na przykład niższa prowizja. Najczęściej ubezpieczyciel gwarantuje, że spłaci za kredytobiorcę, który stracił pracę 12 rat (pod warunkiem, że nie został on zwolniony dyscyplinarnie).
#ubezpieczenie na życie - wykupienie przez kredytobiorcę ubezpieczenia na życie nie jest obowiązkowe, choć niektóre banki życzą sobie tego w określonych sytuacjach. Jeśli zdarzy się , że kredytobiorca umrze pozostające do spłaty zadłużenie zostanie spłacone przez ubezpieczyciela, a ewentualna nadwyżka - przekazana rodzinie. Nie dojdzie więc do sytuacji, gdy bank będzie dochodził swoich praw od rodziny, co w skrajnej sytuacji może nawet doprowadzić do jej eksmisji.

Umowa przedwstępna - umowa między kupującym nieruchomość a sprzedającym lub developerem, w której obie strony zobowiązują się do zawarcia notarialnej umowy kupna-sprzedaży. Ten dokument stanowi podstawę do Rozpatrzenia wniosku o kredyt, czasami zdarza się, że bank będzie wymagał od nas formy notarialnej tej umowy.

Umowa kredytowa - umowa określająca warunki na jakich bank zobowiązuje się pożyczyć kredytobiorcy określoną kwotę pieniędzy na podany w umowie czas oraz cel. Musi być zawarta w formie pisemnej i określać: strony umowy, kwotę kredytu, termin lub terminy postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, terminy spłaty oraz oprocentowanie. Musi też określać podstawowe prawa i obowiązki występujące w relacjach między kredytodawcą a kredytobiorcą, wskazuje formę prawnego zabezpieczenia kredytu, warunki jego ewentualnego wypowiedzenia i może określać sposób wykorzystania kredytu. Z reguły kredyt udzielany jest w formie bezgotówkowej.

WIBOR - ( Warsaw Interbank Offered Rate) - wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym. Ustalany jest w każdy dzień roboczy o godzinie 11.00, na fixingu organizowanym przez Polskie Stowarzyszenie Dealerów Bankowych - Forex Polska, na podstawie ofert złożonych przez 13 banków, po odrzuceniu dwóch najwyższych i dwóch najniższych wielkości.

Weksel in blanco - papier wartościowy zobowiązujący jego wystawcę (kredytobiorcę) do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty w oznaczonym terminie. To drugie oprócz hipoteki często obowiązkowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego. Weksel in blanco musi być tylko podpisany przez wystawcę. Inne jego elementy: data, miejsce wystawienia, termin i miejsce płatności itp., mogą się na nim znaleźć, ale nie są niezbędne dla jego ważności. Treść wzajemnego zobowiązania wynikającego z wystawienia weksla In blanco uzupełnia deklaracja wekslowa - jest to treść porozumienia co do wypełnienia weksla, zawierająca warunki, od których spełnienia zależy prawo uzupełnienia weksla, określenie kwoty, na którą weksel może być wypełniony, określenie rodzaju i terminu płatności. Deklaracja wekslowa nie jest warunkiem ważności weksla, jednakże warto zadbać o to, aby zawsze była wypełniana wraz z wekslem in blanco. Zabezpieczy to nas przed wypełnieniem weksla przez posiadacza zgodnie z jego wolą.

Wkład własny - własne środki kredytobiorcy, przeznaczone na sfinansowanie inwestycji mieszkaniowej. Standardowo banki udzielające kredytów hipotecznych wymagają by wkład własny wynosił 20% wartości nieruchomości - kredytobiorca, który nie ma wkładu własnego i pożycza pieniądze na 100% z reguły musi opłacić ubezpieczenie niskiego wkładu własnego.

Wycena nieruchomości - operat szacunkowy, dołączony do wniosku kredytowego. Wymagany głównie wtedy, gdy zabezpieczeniem kredytu ma być lokal niestandardowy lub niewykończony, niezabudowana działka, rezydencja, dom lub dom w budowie.

Zabezpieczenie kredytu - prawne zabezpieczenie zobowiązań kredytobiorcy zaciągniętych wobec banku, ustanawiane w celu zapewnienia zwrotu należności z tytułu kredytu (wraz z odsetkami, prowizjami i innymi kosztami) w razie nieuregulowania zobowiązań w umówionym terminie. Wyróżnia się zabezpieczenia: osobiste i prawne - weksel In blanco, poręczenie, przystąpienie do kredytu, przelew wierzytelności na zabezpieczenia: rzeczowe i materialne - hipoteka, blokada środków na rachunku bankowym.

Zdolność kredytowa - zdolność ubiegającego się o kredyt do jego spłaty w umownych terminach płatności. Jest warunkiem niezbędnym do uzyskania kredytu. Oceny zdolności kredytowej banki dokonują samodzielnie, opracowanymi przez siebie metodami. Oceniając zdolność kredytową bank bierze pod uwagę regularne dochody netto kredytobiorcy oraz jego zobowiązania (stałe miesięczne płatności, raty spłaconych kredytów itp.) a także wiek, płeć , wykształcenie, profil zatrudnienia, miejsce zamieszkania itp.

Realizacja projektu: Pol-Media strony internetowe Rybnik

stat4u